Anayasa Mahkemesinin 8/9/2026 tarihli ve E. 2026/57, K. 2026/198 sayılı kararı, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkeme, 7489 sayılı 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'na ekli K Cetveli'nde yer alan ve belediyelerde itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenecek maktu fazla çalışma ücretinden "destek hizmeti yürüten personel"i hariç tutan kuralı Anayasa'nın 161 inci maddesine aykırı bularak iptal etti.
Kısaca
- Başvuran: Sayıştay 4. Dairesi (itiraz yolu).
- İptal edilen: 2024 Bütçe Kanunu K Cetveli'ndeki "...ve itfaiye..." ibaresi, "destek hizmeti yürüten personel" yönünden.
- Gerekçe: Bütçe kanununa bütçeyle ilgili hükümler dışında hüküm konulamaz (Anayasa m. 161).
- Karar oybirliğiyle verildi.
Olay
Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2024 yılı hesabına ilişkin Sayıştay denetiminde, İtfaiye Dairesi Başkanlığında destek hizmetlerini yürüten personele yapılan maktu fazla çalışma ücreti ödemesi kamu zararı olarak değerlendirilerek yargılamaya esas rapora konu edildi. Davaya bakan Sayıştay 4. Dairesi, kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurdu.
İtiraz konusu kural, belediyelerde görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele, destek hizmeti yürüten personel hariç olmak üzere, belediye meclisi kararıyla tespit edilen tutarın maktu fazla çalışma ücreti olarak ödeneceğini öngörüyordu. Mahkeme, bakılan davada uygulanmayan kısımlar yönünden başvuruyu yetkisizlik nedeniyle reddetti ve incelemeyi "...ve itfaiye..." ibaresiyle sınırladı.
Mahkemenin gerekçesi
Mahkeme, Anayasa'nın 161 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." kuralını hatırlattı. Yerleşik içtihada göre olağan kanunla düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunuyla düzenlenmesi, mevcut kanun hükümlerinin bütçe kanunuyla değiştirilmesi veya kaldırılması mümkün değil.
5393 sayılı Belediye Kanununun 52 nci maddesi, itfaiye teşkilatında fiilen çalışanlara, yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararıyla tespit edilen maktu tutarın fazla mesai ücreti olarak ödenmesini öngörüyor ve bu konuda personelin destek hizmeti personeli olup olmadığına göre bir ayrım yapmıyor. Mahkemeye göre itiraz konusu kural, destek hizmeti yürüten personeli kapsam dışında bırakarak 52 nci maddedeki ödemenin kapsamını daraltıyor ve kuralın uygulamasını değiştiriyor.
Mahkeme ayrıca söz konusu ödemenin belediye bütçesinden yapıldığını, dolayısıyla kuralın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların bütçelerine ilişkin bir düzenleme olmadığını belirtti. Bu nedenlerle kural bütçe ile ilgili bir hüküm olarak kabul edilmedi ve Anayasa'nın 161 inci maddesine aykırı bulunarak iptal edildi.
Hüküm
K Cetveli'nin "III. Fazla Çalışma Ücreti" bölümünün "(B) Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti" kısmının (1) numaralı açıklamasının birinci cümlesinde yer alan "...ve itfaiye..." ibaresi, "destek hizmeti yürüten personel" yönünden Anayasa'ya aykırı bulunarak 8/9/2026 tarihinde oybirliğiyle iptal edildi.