7589 sayılı Kanun yürürlükte: belirsiz alacak davası kaldırıldı, HAGB yeniden düzenlendi

Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No. 7589), 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. 16/7/2026'da kabul edilen Kanun; İcra ve İflâs Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, idari yargıya ilişkin kanunlar ve Noterlik Kanunu dahil pek çok kanunda değişiklik yapıyor.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Belirsiz alacak davası kaldırıldı. HMK'nın 107 nci maddesi yürürlükten kaldırıldı. Geçici maddeye göre bu hüküm, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam edecek.

Kısmi davada artırım. 109 uncu maddeye eklenen fıkraya göre alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

Duruşma aralığı en fazla üç ay. 147 nci maddeye göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan uzun olamayacak. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek.

Diğer değişiklikler. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılanlar hakkında ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulh gibi işlemler dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Birleştirme ve ayırma kararlarına karşı kanun yolları yeniden düzenlendi. İstinaf başvurusunun kabulüyle yeniden esas hakkında verilen kararların temyiz edilebilmesi parasal sınırlara bağlandı.

Ceza hukuku ve ceza muhakemesi

HAGB yeniden yazıldı. CMK 231 inci maddesinin beş ila on dördüncü fıkraları değiştirildi. Yeni metne göre;

• hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme HAGB kararı verebilecek;
• bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi gerekecek; zarar derhâl giderilemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da karar verilebilecek;
• sanık beş yıl denetim süresine tabi olacak ve bu süre içinde kasıtlı bir suç nedeniyle hakkında bir daha HAGB kararı verilemeyecek;
• denetim süresi kasten yeni suç işlenmeden ve yükümlülüklere uygun geçirilirse dava düşecek; aksi hâlde mahkeme hükmü açıklayacak, ancak cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir hüküm kurabilecek;
• HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek;
• işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmayacak.

Banka hesabını veya kartını başkasına vermek. TCK'nın 158 inci maddesine eklenen fıkraya göre hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarına iştirak, haksız menfaat amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı kalırsa verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Geçici maddede, kanun yolunda ve infaz aşamasındaki dosyalar için ayrı kurallar öngörüldü.

Diğer ceza muhakemesi değişiklikleri. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz süresi, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay olarak belirlendi; sanık lehine itirazda süre aranmayacak. Kaçak sanık hakkında, daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek. CMK'nın 80 inci maddesi uyarınca yapılan inceleme sonuçlarının kimlik bilgilerinden arındırılarak mahsus bir sisteme kaydı, saklanması ve imhası yeniden düzenlendi.

Borçlar hukuku ve faiz

Kanuni faiz. 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hâllerde, miktar sözleşmeyle belirlenmemişse faiz, Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden ödenecek. Bu oran 30 Haziran günü 31 Aralık'takinden beş puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran'daki oranın yüzde sekseni geçerli olacak.

Bedensel zarar ve destekten yoksunlukta faiz. TBK'nın 55 inci maddesine eklenen fıkralara göre çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata olay tarihinden, bilinemeyen döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek. Tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel tazminattan oransal olarak mahsup edilecek. Bu değişiklik, yürürlükten sonra meydana gelen olaylara uygulanacak.

İcra ve iflas

İcra ve İflâs Kanunu'nun 114 üncü maddesine göre tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesi hâlinde birinci artırma, bir defaya mahsus olmak üzere yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu artırmada teklifin muhammen kıymetin yüzde yüzünü geçmesi gerekecek. İhale bedelini süresinde yatırmayan en yüksek teklif sahibine, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilecek.

İdari yargı

• 2576 sayılı Kanuna göre düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486.000 TL'yi aşmayan iptal ve tam yargı davaları ile kanunda sayılan diğer davalar idare mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından çözülecek. Değişiklik, yürürlükten sonra açılan davalara uygulanacak.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa göre bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırarak dosyayı geri gönderebileceği hâller sınırlı olarak sayıldı.
• Bölge idare mahkemesinin kaldırma üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilecek; tek hâkimle görülen davalar ve sayılan diğer dava türlerinde bu yol kapalı olacak.

Diğer değişiklikler

• Noterlik Kanununun 55 inci maddesine göre mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılığı veya yetkili resmî dairelerin istediği onaylı örnekler, imkân varsa elektronik ortamda güvenli elektronik imzayla gönderilecek; bu işlemler için harç ve vergi dahil ücret alınmayacak.
• Hâkimler ve Savcılar Kanununda hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim konuları ile yazılı ve sözlü sınav esasları düzenlendi; Kanunun 63 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan disiplin cezası gerektiren fiillere, mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurmak da eklendi.
• Türk Medenî Kanunu'na göre vesayet altındakilere ait malların açık artırmayla satışı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında yapılacak.
• Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile grup ve daire başkanlarının görev süresi dört yıl olarak belirlendi.

Yürürlük

Kanunun 3 üncü maddesi 23/7/2026 tarihinden geçerli olmak üzere, 11, 12 ve 22 nci maddeleri yayımından üç ay sonra, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Geçici madde, değişikliklerden önce ilanı yapılmış açık artırmalar, açılmış davalar ve verilmiş kararlar için ayrıntılı geçiş kuralları içeriyor.