Sosyal ağ sağlayıcı tarafından çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasına ve yaş doğrulamaya ilişkin yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığının hazırladığı düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı bütün sosyal ağ sağlayıcıları kapsıyor ve 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor.
Kısaca
- 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak.
- Yaş, hesap açılırken e-Devlet Kapısı'nda üretilen "yaş doğrulama belirteci" ile doğrulanacak.
- 15-18 yaş arasındaki kullanıcılara gizli hesap, canlı yayın yasağı ve ebeveyn kontrolü içeren ayrı bir hizmet verilecek.
- Mevcut hesaplar 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulanacak.
Yaş, e-Devlet üzerinden doğrulanacak
Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcılar, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaşını yaş doğrulama belirteci ile doğrulamak zorunda. Belirteç, kullanıcının talebi üzerine e-Devlet Kapısı'nda kimlik doğrulaması yapılarak üretiliyor ve kullanıcı tarafından ilgili platforma yükleniyor.
Belirteç yalnızca iki bilgiyi taşıyor: kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı, doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı. Yönetmelik, belirtecin bunun dışında hiçbir kişisel veri içermeyeceğini, kullanıcıyı üçüncü kişilerce belirlenebilir kılacak bir bilgi taşımayacağını ve sağlayıcının belirteci yaş doğrulama dışında bir amaçla kullanamayacağını hükme bağlıyor.
Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesap açma talepleri reddedilecek. Doğrulanmış bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe olursa hesap askıya alınacak ve yeniden kullanılabilmesi için doğrulamanın tekrarlanması gerekecek.
Türkiye'de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar yaş doğrulama mekanizmalarından muaf tutuldu. Bu kullanıcılar için Başkanlık, başvuru üzerine e-Devlet Kapısı'nda kimlik doğrulaması yapılmaksızın, yalnızca pasaport bilgileriyle erişilebilen bir hizmetle istisna belirteci oluşturacak.
15-18 yaş için ayrıştırılmış hizmet
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcıların hesapları "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" esaslarına tabi olacak. Yönetmelikte sayılan kurallardan başlıcaları şunlar:
- Hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak; herkese açık hesap seçeneği sunulmayacak.
- Çocuğun takipçi ve takip ettiği hesap listeleri başkalarınca görülemeyecek.
- Çocuğa yalnızca kendi takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek; mesajlarda "görüldü" bilgisi yer almayacak.
- Telefon rehberi, e-posta adres defteri ve başka platformlardaki arkadaş listeleri senkronize edilemeyecek; çocuk hesabı başka hesaplara, başka hesaplar da çocuğa takip önerisi olarak sunulamayacak.
- Canlı yayın açma özelliği verilmeyecek; profil fotoğrafı, paylaşımlar ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını engelleyen teknik tedbirler alınacak.
- Görsel içeriklerin kaydırma, dokunma gibi hareketlerle ya da kendiliğinden art arda sunulduğu arayüzler çocuk hesaplarında kullanılamayacak.
- Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunulmayacak; hesaplar çocuğun davranışına göre kişiselleştirilmeyecek, çocuğa ait veriler profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklama konu edilmeyecek.
Sağlayıcı ayrıca en yüksek gizlilik ayarlarını varsayılan olarak uygulayacak, asgari düzeyde veri işleyecek ve sözleşme, kullanıcı ayarları ile veri politikalarını çocuğun anlayabileceği biçimde sunacak.
Ebeveyn kontrol araçları zorunlu
Sağlayıcılar, anne, baba ve vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi olan kişilerin kullanacağı ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda. Bu araçlar en az hesap ve özellik ayarlarının kontrolünü, satın alma ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını ve harcama limiti belirlenmesini, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılmasını ve konum paylaşımını kapsayacak. Araçlar Türkçe dil seçeneğiyle sunulacak, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilecek ve çocuk tarafından ebeveynin bilgisi dışında devre dışı bırakılamayacak.
İtiraz hakkı ve yaptırım
Sağlayıcılar, yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına ya da kapatılmasına karşı Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kuracak. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle incelenemeyecek, anlamlı bir insan incelemesinden geçecek; itiraz sonuçlanana kadar hesaba ait içerik ve veriler silinmeyecek. Sağlayıcılar itiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresini her yıl Başkanlığa bildirip internet sitelerinde yayımlayacak.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde 5651 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesindeki yaptırımlar uygulanacak. Yaptırımdan önce sağlayıcıya aykırılık bildirilip makul bir süre verilecek; yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabası dikkate alınacak.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Yönetmelikten önce açılmış hesaplar da 31 Mart 2027'ye kadar en az bir defa yaş doğrulama belirteciyle doğrulanacak. Bu doğrulamada 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılacak; kapatılan hesaplara ait veriler, itiraz yoluna başvurulmuşsa itiraz sonuçlandıktan sonra, başvurulmamışsa gecikmeksizin silinecek. 15-18 yaş arasındaki kullanıcıların mevcut hesapları ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına geçirilecek.